Eğitime İlişkin Resmi Belgelerde Yer Alan Simgesel Şiddet Unsurları Üzerine Nitel Bir Çalışma

Yazarlar

  • Cem Serkan ATLI
  • Füsun KÖKALAN ÇIMRIN

DOI:

https://doi.org/10.14689/enad.33.879

Anahtar Kelimeler:

Kültürel Sermaye- Millî Eğitim Bakanlığı Yönetmelikleri- Maxqda

Özet

Bu çalışmanın temel amacı, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı eğitim kurumlarını ilgilendiren yönetmelikler, strateji ve kalkınma planlarındaki simgesel şiddet ve kültürel sermaye unsurlarını görünür kılmaktır. Çalışmada Bourdieu’nün inşa ettiği simgesel şiddet ve kültürel sermaye yaklaşımlarından yola çıkılarak, yönetmelik, stratejik planlarda ve kalkınma planlarında var olan simgesel şiddet unsurlarının öğrenciler açısından ortaya çıkarmış olduğu eşitsizlik biçimleri konu edinilmiştir. Araştırmada nitel metodolojiye uygun olarak durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem seçme teknikleri, ilgili alan yazınına bağlı kalınarak ve nitel metodolojinin örneklem seçme prosedürüne uygun olarak amaçlı örneklem doğrultusunda kritik vaka ve tipik örnekleme olarak karşılığını bulmuştur. Elde edilen veriler, MAXQDA yazılımı ile içerik analizi bağlamında çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda müdür, müdür yardımcıları ve öğretmenlerin pedagojik otoritenin temsilcileri oldukları ve pedagojik eylemin gerektirdiği şekilde görevlerini gerçekleştirdikleri görülmektedir. Bunun yanında yönetmelikteki maddelerin öğrencileri, makbul ve makbul ol(a)mayan öğrenci olarak iki sınıfa ayırdığı tespit edilmiştir. Makbul öğrenci olmanın koşulunun evrensel ve ulusal değerlere ilişkin davranış kalıplarına sahip olmanın yanında aileden kazanılan kültürel sermaye unsurlarına da bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda sosyal sınıf farklılıklarına dikkat edilerek yönetmeliklerin gözden geçirilmesi önerilmektedir.

Yazar Biyografileri

Cem Serkan ATLI

Ar. Gör Cem Serkan Atlı; Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümünde görev yapmaktadır. Lisansını Hacettepe Üniversitesi Sosyoloji bölümünde, yüksek lisansını ise Paris 8 Üniversitesi sosyoloji bölümünde tamamlamıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyoloji programında doktorasını sürdürmektedir. İlgi alanları arasında eğitim sosyolojisi ve toplumsal takabalaşma konuları yer almaktadır. 

Füsun KÖKALAN ÇIMRIN

Doç. Dr. Füsun Kökalan Çımrın; Dokuz Eylül Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümünde görev yapmaktadır. Muğla Üniversitesi Sosyoloji bölümünden 1999 yılında mezun olmuştur. Doktorasını Ege Üniversitesi sosyoloji bölümünde 2009 yılında tamamlamıştır. Doçentliğini ise yine sosyoloji anabilim dalında 2018 yılında almıştır. İlgi alanları arasına toplumsal hareketler sosyolojisi, tarihsel sosyoloji, yeni proleterleşme süreçleri, 1980 sonrası toplumsal değişme,  sosyal politika ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği gibi konular girmektedir.

Referanslar

Aktay, Y. (2016). Pierre Bourdieu ve bir maxwell cini olarak okul. Çeğin, G., Göker, E., Arlı, A. ve Tatlıcan, Ü. (der.) Ocak ve zanaat: Pierre Bourdieu derlemesi (s.473-498). İstanbul: İletişim Yayınları.

Aslanargün, E. (2011). Türkiye’de okul yönetimi ve atama yönetmelikleri. Education Science, 6(4), 2646-2659.

Bourdieu, P. (2015). Pratik Nedenler (H. U. Tanrıöver, çev.). İstanbul: Hill Yayınları.

Bourdieu, P. ve Passeron (2015a). Varisler, öğrenciler ve kültür (A. Sümer, çev.). Ankara: Heretik Yayınları.

Bourdieu, P. ve Passeron (2015b). Yeniden üretim. Eğitim sistemine ilişkin bir teorinin ilkeleri (A. Sümer, çev.). Ankara: Heretik Yayınları.

Bourdieu, P. ve Wacquant, L. (2016). Düşünümsel bir antropoloji için cevaplar (8.baskı). (N. Öktem, çev). İstanbul: İletişim Yayınları.

Calhoun, C. (2016). Bourdieu sosyolojisinin ana hatları. Çeğin, G., Göker, E., Arlı, A. ve Tatlıcan, Ü. (der.) Ocak ve zanaat: Pierre Bourdieu derlemesi (s.77-129). İstanbul: İletişim Yayınları.

Chauviré, C. ve Fontaine, O. (2003). Le vocabulaire de Bourdieu. Paris: ellipses.

Creswell, J. (2017). Araştırma Deseni. Nitel, Nicel ve Karma Yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, çev. ed.). Ankara: Eğiten kitap.

Fournier, M. (2008). Les Héritiers. Bedin V. (Ed.) Pierre Bourdieu, son œuvre, son héritage. Auxerre : Editions Sciences Humaines.

Gönç-Şavran, T. (2009) Türkiye’de eğitim kurumu ve sorunları. Sungur, Z. (ed.) Türkiye’nin Toplumsal Yapısı (s.86-117). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Jourdain, A. ve Naulin S. (2016). Pierre Bourdieu’nun kuramı ve sosyolojik kullanımları (Ö. Elitez, çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.

Konuk, O. (2016). Bir sorun ve çözüm kaynağı olarak Türk Eğitim Sistemi. Zencirkıran, M. (ed.) Türkiye’nin Toplumsal Yapısı (s. 323-332). Bursa: Dora Yayıncılık.

Külahoğlu, Ş. ve Küçüksüleymanoğlu, R. (2021). Okul PDR hizmetleri yönetmeliklerinin beş yıllık kalkınma planları ve MEB Şura kararlarına uyumunun incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 35(1), 173-191. doi: 10.33308/26674874.2021351242.

Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı (2009). Millî Eğitim Bakanlığı Stratejik Planı 2010-2014, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı (2015). Millî Eğitim Bakanlığı Stratejik Planı 2015-2019, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı (2019). Millî Eğitim Bakanlığı Stratejik Planı 2019-2023, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Özsöz, C. (2013). Pratik, kültür, sermaye, habitus ve alan teorileriyle Pierre Bourdieu sosyolojisi. Suğur, S. ve Görgün Baran, A. (ed.) Sosyolojide Yakın Dönem Gelişmeler (s.3-20). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.

Özsöz, C. (2014). Pierre Bourdieu: Simgesel şiddet, eğitim, iktidar. Cogito, 76, 290-311.

Öztürk, A. ve Akdoğanoğlu, E. (2016). Küresel problem: Eğitim, sosyal problemler sosyolojisi. Adak N. (ed.) Sosyal problemler sosyolojisi: Dünyadan ve Türkiye’den örnekler (s.67-98). Ankara: Siyasal Kitabevi.

Resmî Gazete, (05.05.2012), Sayı: 28283. Ulusal ve Resmi Bayramlar ile Mahalli Kurtuluş Günler, Atatürk Günleri ve Tarihi Günlerde Yapılacak Tören ve Kutlamalar Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (25.09.2019), Sayı: 30899. İstiklal Marşı’nın Kabul Edildiği Günü ve Mehmet Akif Ersoy’u Anma Günü Hakkında Yönetmelik, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (24.08.2003), Sayı: 25209. 18 Mart Şehitler Günü ve 19 Eylül Gaziler Gününde Yapılacak Törenler Hakkında Yönetmelik, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (15.10.2019), Sayı: 30919. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmenler Günü Kutlama Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (20.03.2012), 28239. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (06.02.2015), Sayı 29259. Galatasaray Üniversitesine Bağlı Galatasaray Lisesi, Galatasaray Ortaokulu ve Galatasaray İlkokulu Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (22.10.2001), Sayı 24561. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Ortaokulu Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (12.09.2012), Sayı 28409. Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (08.06.2017), Sayı 30090. Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (11.04.2018), Sayı 30388. Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (26.07.2014), Sayı 29072. Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (07.09.2013), Sayı 28758. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (11.09.2020), Sayı 31241. Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumları Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (03.10.2014), Sayı 31241. Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim ve Kültür Yayınları Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (09.02.2012), Sayı 28199. Millî Eğitim Bakanlığı Okul-Aile Birliği Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (27.11.2012), Sayı 28480. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul Öğrencilerinin Kılık ve Kıyafetlerine Dair Yönetmelik, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (12.09.2012), Sayı 28409. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Yönetmeliği, Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (01.07.2006), Sayı 26215.Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013), Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (06.07.2013), Sayı 26215.Dokuzuncu Kalkınma Planı (2014-2018), Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Resmî Gazete, (23.07.2019), Sayı 26215.Dokuzuncu Kalkınma Planı (2019-2023), Ankara. ERİŞİM: 20.07.2021.

Saldana, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (A. Tüfekçi Akcan ve S. N. Şad, çev. ed.). Ankara: Pegem Akademi.

Seyhan, B. ve Akduman, G. (2015). Ulusal yasalar ve yönetmelikler ile uluslararası sözleşmeler açısından engelli çocukların eğitim hakkı. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal, 1, 153-160.

Türk, B. (2016). Sihirden nefret eden bir ilüzyonist: Bourdieu, gelenek ve ideoloji. Çeğin, G., Göker, E., Arlı, A. ve Tatlıcan, Ü. (der.) Ocak ve zanaat: Pierre Bourdieu derlemesi (s. 605-626). İstanbul: İletişim Yayınları.

Wacquant, L. (2016). Pierre Bourdieu: Hayatı, eserleri ve entelektüel gelişimi. Çeğin, G., Göker, E., Arlı, A. ve Tatlıcan, Ü. (der.) Ocak ve zanaat: Pierre Bourdieu derlemesi (s. 53-76). İstanbul: İletişim Yayınları.

Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması (İ. Günbayı, çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.

Zencirkıran, M. (2017). Sosyoloji. Bursa: Dora Yayıncılık.

İndir

Yayınlanmış

2023-01-04

Nasıl Atıf Yapılır

ATLI, C. S., & KÖKALAN ÇIMRIN, F. (2023). Eğitime İlişkin Resmi Belgelerde Yer Alan Simgesel Şiddet Unsurları Üzerine Nitel Bir Çalışma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, (33). https://doi.org/10.14689/enad.33.879

Sayı

Sayı 33 (2023): Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi

Bölüm

Makaleler

Lisans

Telif Hakkı (c) 2023 Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.